Majrooh Sultanpuri: Bir şair-söz yazarının duygulu bir konaklaması

Söz yazarı Majrooh Sultanpuri'nin 100. doğum yıldönümü 1 Ekim'e denk geliyor.

Majrooh bir şair ve söz yazarıydı. İkinci rol, klasik şiir tutkusuna ikincildi. (Kaynak: Ekspres Arşivler)

Mausiqi meri ragon mein
Shayari sadece dil mein
Baste hain sadece naghme
dil-e-bismil mein

ne tür bir çalının kırmızı meyveleri vardır

(Damarlarımda müzik/Kalbimde şiir/Şarkılarım yaşar/Yaralı bir kalpte)

- Majrooh Sultanpuri bir muşaira (şairler meclisi) Bhopal'daki Eidgaah'ta, 1972

Söz konusu dörtlük, Majrooh Sultanpuri'nin 1946 yılında başlayan ve 2000 yılında vefatı ile sona eren uzun şiirsel yolculuğunu özetliyor. takhallus (takma ad) Majrooh (kelimenin tam anlamıyla, 'yaralı bir ruh': maj: zakhm/rooh: ruh — zakhmi rooh ) duygulu sayıları ve tatlı şiiriyle onlarca dinleyiciyi acısız bir şekilde “yaraladı”.

Urdu şiir geleneğinde olduğu gibi, Asrar Ul Hassan Khan da bir 'Ighaayat' (nom de guerre; Majrooh Farsça 'kelimesini tercih etti)' olmasını istedi. ighaayat 'Arapça üzerinden' takhallus '). 'Bismil'e ('Majrooh'un Farsça karşılığı) odaklandığında, aynı şiirsel takma isme sahip bir grup Urdu şairi olduğunu fark etti, Kakori Komplosu şöhretinin devrimci şairi Ramprasad 'Bismil' bunların başında geliyor. Bu nedenle Bismil ismini bırakıp Arapça karşılığı olan Majrooh'u seçti, ki bunu bir Arap gibi telaffuz edecekti: Ma'aj'rooh! Farsça ve Arapça bilen Majrooh, Bombay'da hiç kimsenin kendi adını telaffuz edemeyeceği gerçeğine her zaman pişman oldu. takhallus doğru bir şekilde. Tüm şairler gibi, Majrooh da erken bir kalp kırıklığı yaşadı ve takma adı ile ölümsüzleştirmek için onu besledi ve emzirdi. Amerikalı şair Allen Ginsberg'den alıntı yapmak gerekirse: Kalbim bir sarsıntı tarafından yaralandı/Beni suçluluk duygusundan yoksun bıraktı. Böyle bir şey bizim cana yakın şair-söz yazarımızın başına geldi.

Majrooh bir şair ve söz yazarıydı. İkinci rol, klasik şiir tutkusuna ikincildi. Bu yüzden filmlerde yazmaya ikna edilmesi gerekiyordu. ustalar, Jigar Muradabadi, Asgar Gaudavi ve Naushad Ali. Majrooh bir keresinde bir röportajda dedi ki, Ana ibtidai taur pe ek shayar hoon, phir ek naghmanigaar . (Ben ağırlıklı olarak bir şairim ve ondan sonra söz yazarıyım). Bir yerlerde Majrooh, sonuna kadar infra-dig olduğunu düşündüğü film şarkıları yazmakla asla anlaşamadı. Yine de, Bombay'daki biraz isteksiz varlığı, şimdiye kadar yazılmış, bestelenmiş ve söylenen en iyi şarkılardan bazılarını üretti.

Majrooh’u hiç unutabilir misin? Jab dil merhaba çok gaya, hum jee ke kya karenge (Kundan Lal Şahgal, Film: Shajahan , Müzik: Naushad Ali, 1946)? Şahgal, kuğu şarkısını içmeden söyledi ve o kadar popüler oldu ki cenazesinde bu numaranın çalınmasını istedi! Hala değer vermeye değer bir şarkı ve zaman onu ezmeyi başaramadı. dokunaklılık. Bu sayı gerçekten de sizi 'acısız bir şekilde yaralanmış, gözlerinizden yaşlar süzülerek' bırakıyor.

Söz yazarı Majrooh Sultanpuri, ustaları Jigar Muradabadi, Asgar Gaudavi ve Naushad Ali tarafından filmler için yazmaya ikna edilmek zorunda kaldı. (Kaynak: Ekspres Arşivler)

50'li ve 60'lı yıllarda Majrooh, diğerleri arasında Shakeel Badayuni, Kaifi Azmi, Sahir Ludhianavi, Shailendra, Rajendra Krishna, Qamar Jalalabadi gibi gözü peklerle rekabet ediyordu. Hepsi eşit derecede harikaydı. Yine de Majrooh kendine bir niş oluşturabildi ve son derece popüler oldu. Bilenler hâlâ onun numarasını mırıldanmıyorlar mı? Jalte hain jiske liye, teri aankho ke diye… ( Sujata , SD Burman, Talat Mahmood, 1959, Yönetmen Bimal Roy)?

Önce kurşun kalemle, sonra dolma kalemle yazan Majrooh'un kaba taslakları hep kurşun kalemle yazılırdı. Qalam tabhi haath mein leta hoon, tarteeb se jab alfaaz sajte hain (Majrooh)- 'Kelimelerin doğru düzenlenmesi konusunda tamamen iyimser olduğumda kalemi alıyorum'. Hep buna inandı shayari mein intikhaab-e-alfaaz kısa-e-awwal hai (Şiirde kelime seçimi olmazsa olmazdır). Bu nadir yetenek nedeniyle Majrooh şunları yazabilirdi: Koi sone ke dil wala koi chaandi ke dil wala . (Film: Maya , Müzik: Salil Chaudhury, Şarkıcı: M Rafi, 1961). Tipik bir Bengalli gibi, Salil verir şarkının tamamını izleyemedi ve üzerinde resmedilen Dev Anand'dan şarkının tamamını İngilizce olarak açıklamasını istedi. İkna olmuş, dünya dışı bir melodi yarattı: Mojru bohut acchha likha, rofi bohut achha gaya (Salil'in yolu bu verir tipik Bengalce tarzında konuşurdu).

Bu filmde bir şarkının başka bir cevheri var ama daha hafif bir damarı var: Zindagi hai kya güneş meri jaan, pyaar bhara dil Meethi zabaan . Şarkıda 'dondurma' kelimesi var ve Salil verir Rafi de bundan pek emin değildi. cazbiat (uygun asimilasyon) şarkıda. Ama Majrooh 'dondurmayı' elinde tutmakta kaldı ve sonunda Rafi tarafından bir dereceye kadar endişeyle söylendi. Yıllar sonra bile bu şarkıyı dinlemeyi seviyorsunuz. YouTube'da izleyin. Onunla birlikte çerçevede çekici Tabassum'u göreceksiniz. tabasum ' (gülümsemek).

Majrooh her zaman solo numaralar yazmayı tercih etse de, müthiş tüy kaleminden bir sürü güzel düet geldi. Hatırlamak, Thahariye hosh mein aa loon toh chale jaiyega (Muhabbat Isko Kahte Hain, Khyyam, 1965) veya Ek tera saath humko do jahaan se pyara hai (Film: Vaapas , 1969) veya Tere sadece milan ki ye raina ( Abhimaan , 1973) ve daha fazlası.

1997'de Film Division'dan Jayanti Rasgotra'ya verdiği bir röportajda, en iyi üç şarkısını derecelendirmesi istendiğinde, Majrooh bunları sıraladı: Kahin bekhayal hokar yoon merhaba chhoo liya kisi ne ( Genç Deviyaan , SD Burman, 1965), Raat kali ek khwaab mein aayee aur galle ka haar hui ( Buda mil gaya , 1971, R D Burman) ve o ölümsüz Rahein na rahein hum mahka karenge… ( anne , Roşan, 1966, Lata Mangeshkar ), ancak mutlaka bu sırada değil. Eski müziğin bilgeleri onunla aynı fikirde olacaktır. Majrooh'un kahin bekhyaal Nadir bir gazel yazısına (nazım sanatı) dayanan bu saf gazı kaleme alırken gazellerin ölçülerini takip etmesi anlamında Hint sinemasının ilk standart gazeli olarak görülüyor.

tanımlama için çimlerin resimleri

Ayrıca bu çok popüler Raat kali ek khwaab mein aayee ( Buda Mil Gaya , RD Burman, Kishore, 1971). Film eleştirmeni Devyani Chaubal, bir film dergisinde, yetmişlerin başında Hindistan'daki her genç kadının erkek arkadaşının bu şarkıyı onun için söylemesini istediğini yazdı. Süper havalı ve son derece tatlı Delhili çocuk Navin Nischal'da çekilen şarkı, erkekler kadar kadınlar arasında da bir hit.

Ve hiç unutmak isteyecek misin: Rahein na rahein uğultu …. anne , 1966). Suchitra Sen'in zarafeti ve zarafeti, Lata'nın sesinin büyüsü ve Majrooh'un hattatlığı onu ölümsüz bir sayı yaptı. Biliyor musunuz, Rafi-Suman Kalyanpur da bu numarayı seslendirdi ve filmde de var. Ama bu sürüm pek oynanmıyor.

Bu şarkıların dışında onun pianissimo'su numara, 'Jaag dil-e-deewana rut jaagi…' ( Oonche Log, Chitragupt Srivastav, 1965) hala tüylerimi diken diken ediyor. Mozart'ın 'Early Day-break'ine dayanıyor.

Veya Teri aankhon ke siva duniya mein raag Jhinjhoti'ye dayalı veya Aayee baharon ki shaam, kya jaane… '(Vaapas, Laxmikant-Pyarelal) ve Jaane waalo, zara mud ke dekho mujhe (Film: yeterlik Satyen Bose tarafından yönetilen, 1964) kolektif hafızaya kazınmış olarak kalacak. Ve insan bu inanılmaz coşkulu şarkıyı nasıl atlayabilir: Mujhe dard-e-dil ka pata na tha, mujhe aap kisliye mil gaye.

Şarkıları onun için kaleme almasına rağmen Hum kisi se kam nahin (1976), QSQT (1989) ve son nefesine kadar bir dizi unutulabilir veya unutulmaz film, 1975'ten sonra film yazmaya olan ilgisini kaybettiğini itiraf etti. Ana bas likhta hoon, qalam ka khumaar ja chuka hai ('Sadece karalıyorum, kalemimin büyüsü yok oldu'), diye yakındı. yazan adam Tukde hain sadece dil ke ( Sadece Sanam , 1965) yazmak zorunda kaldı Aaj ana oopar, aasmaan düşük. Majrooh Sahab, emin olun 1975'ten sonra yazdığın şarkılarla anılmayacaksın. Ondan önce yazdığın değerli eserlerle seni anıyoruz.

Sumit Paul, Sami dilleri, medeniyetleri ve dinleri konusunda ileri düzey bir araştırmacıdır.

sırtında beyaz çizgili kahverengi örümcek